Friday, January 22, 2016

Sơn Ca

trong đêm thánh này cỏ gai đang
nở mầm
chúc
phước
em nôn nao cùng những vòm cây
và đêm gương soi dạt dào
hỡi một mùa trong ta sóng gào lung linh lồng trong
ánh mắt
em hãy chờ rồi từ hôn nghe em

chỉ thấy hoài là chim bay
chỉ còn hoài là mưa trời đẫm ướt
ta thu mình ta bao nhiêu năm
em vẫn là giọng ca trong đêm thánh thơm lừng
chim hót
là mưa mưa khởi ngọn trong lòng người
là ngọn đuốc em tàn bên thành giếng tối

mốt mai trong chúng ta
không
lời
như buổi hội
(đêm mênh mang còn nhẹ lắm oan cừu)

người và người tiễn nhau ra về trên ngọn
tóc em
người nghiêng xuống đầu ta hãy nghe tóc chuyển
màu trắng bạc
này xuân xanh nghìn triệu lần về
quá thuở đợi chờ biết em còn thân thuộc

rồi ta lên đường
tiễn
mình
qua sông
dù bến bờ xa hút mờ đại giác
người bỗng hóa thân em
rồi
gõ kiếm
trên đầu ngọn tùng
người bỗng hóa thân ta
reo mừng
rồi treo ngược cung đàn
không
nói
dù trong hồn ta là tao loạn bão bùng
thì giữa đường bay đâu còn ái ngại

em hãy giữ gìn những si mê ta như đã
hẹn thề
vì người vẫn bay lên như lương tri không sáng soi
những dặm dài
mù mịt

NGUYỄN ĐỨC BẠTNGÀN

Monday, January 18, 2016

Đọc BÌNH NGÔ ĐẠI CÁO sau 42 năm TRUNG CỌNG cướp mất HOÀNG SA

NGUYÊN BẢN HÁN VĂN CỦA NGUYỄN TRÃI
BẢN VIỆT NGỮ CỦA NGÔ TẤT TỐ

Thay trời hành hoá, hoàng thượng truyền rằng.

Từng nghe:
Việc nhân nghĩa cốt ở yên dân
Quân điếu phạt trước lo trừ bạo
Như nước Đại Việt ta từ trước
Vốn xưng nền văn hiến đã lâu
Núi sông bờ cõi đã chia
Phong tục Bắc Nam cũng khác
Từ Triệu, Đinh, Lý, Trần bao đời xây nền độc lập
Cùng Hán, Đường, Tống, Nguyên mỗi bên xưng đế một phương
Tuy mạnh yếu có lúc khác nhau
Song hào kiệt thời nào cũng có.

Vậy nên:
Lưu Cung tham công nên thất bại,
Triệu Tiết thích lớn phải tiêu vong,
Cửa Hàm tử bắt sống Toa Đô
Sông Bạch Đằng giết tươi Ô Mã
Việc xưa xem xét,
Chứng cớ còn ghi.

Vừa rồi:
Nhân họ Hồ chính sự phiền hà,
Để trong nước lòng dân oán hận.
Quân cuồng Minh thừa cơ gây hoạ,
Bọn gian tà bán nước cầu vinh.
Nướng dân đen trên ngọn lửa hung tàn,
Vùi con đỏ xuống dưới hầm tai vạ.
Dối trời lừa dân đủ muôn ngàn kế,
Gây binh kết oán trải hai mươi năm.
Bại nhân nghĩa nát cả đất trời,
Nặng thuế khoá sạch không đầm núi.
Người bị ép xuống biển dòng lưng mò ngọc, ngán thay cá mập thuồng luồng.
Kẻ bị đem vào núi đãi cát tìm vàng, khốn nỗi rừng sâu, nước độc.
Vét sản vật, bắt chim trả, chốn chốn lưới chăng,
Nhiễu nhân dân, bẫy hươu đen, nơi nơi cạm đặt.
Tàn hại cả giống côn trùng cây cỏ,
Nheo nhóc thay kẻ goá bụa khốn cùng.
Thằng há miệng, đứa nhe răng, máu mỡ bấy no nê chưa chán ;
Nay xây nhà, mai đắp đất, chân tay nào phục dịch cho vừa.
Nặng nề những núi phu phen,
Tan tác cả nghề canh cửi.
Độc ác thay, trúc Nam Sơn không ghi hết tội,
Dơ bẩn thay, nước Đông Hải không rửa sạch mùi.
Lẽ nào trời đất dung tha,
Ai bảo thần nhân chịu được?


Ta đây:
Núi Lam sơn dấy nghĩa
Chốn hoang dã nương mình
Ngẫm thù lớn há đội trời chung
Căm giặc nước thề không cùng sống
Đau lòng nhức óc, chốc đà mười mấy năm trời
Nếm mật nằm gai, há phải một hai sớm tối.
Quên ăn vì giận, sách lược thao suy xét đã tinh,
Ngẫm trước đến nay, lẽ hưng phế đắn đo càng kỹ.
Những trằn trọc trong cơn mộng mị,
Chỉ băn khoăn một nỗi đồ hồi
Vừa khi cờ nghĩa dấy lên,
Chính lúc quân thù đang mạnh.

Lại ngặt vì:
Tuấn kiệt như sao buổi sớm,
Nhân tài như lá mùa thu,
Việc bôn tẩu thiếu kẻ đỡ đần,
Nơi duy ác hiếm người bàn bạc,
Tấm lòng cứu nước, vẫn đăm đăm muốn tiến về Đông,
Cỗ xe cầu hiền, thường chăm chắm còn dành phía tả.

Thế mà:
Trông người, người càng vắng bóng, mịt mù như nhìn chốn bể khơi.
Tự ta, ta phải dốc lòng, vội vã hơn cứu người chết đuối.
Phần vì giận quân thù ngang dọc,
Phần vì lo vận nước khó khăn,
Khi Linh Sơn lương hết mấy tuần,
Lúc Khôi Huyện quân không một đội.
Trời thử lòng trao cho mệnh lớn
Ta gắng trí khắc phục gian nan.
Nhân dân bốn cõi một nhà, dựng cần trúc ngọn cờ phấp phới
Tướng sĩ một lòng phụ tử, hoà nước sông chén rượu ngọt ngào.
Thế trận xuất kỳ, lấy yếu chống mạnh,
Dùng quân mai phục, lấy ít địch nhiều.

Trọn hay:
Đem đại nghĩa để thắng hung tàn,
Lấy chí nhân để thay cường bạo.
Trận Bồ Đằng sấm vang chớp giật,
Miền Trà Lân trúc chẻ tro bay.
Sĩ khí đã hăng
Quân thanh càng mạnh.
Trần Trí, Sơn Thọ nghe hơi mà mất vía,
Lý An, Phương Chính, nín thở cầu thoát thân.
Thừa thắng đuổi dài, Tây Kinh quân ta chiếm lại,
Tuyển binh tiến đánh, Đông Đô đất cũ thu về.
Ninh Kiều máu chảy thành sông, tanh trôi vạn dặm
Tuỵ Động thây chất đầy nội, nhơ để ngàn năm.
Phúc tâm quân giặc Trần Hiệp đã phải bêu đầu
Mọt gian kẻ thù Lý Lượng cũng đành bỏ mạng.
Vương Thông gỡ thế nguy, mà đám lửa cháy lại càng cháy
Mã Anh cứu trận đánh mà quân ta hăng lại càng hăng.
Bó tay để đợi bại vong, giặc đã trí cùng lực kiệt,
Chẳng đánh mà người chịu khuất, ta đây mưu phạt tâm công.
Tưởng chúng biết lẽ ăn năn nên đã thay lòng đổi dạ
Ngờ đâu vẫn đương mưu tính lại còn chuốc tội gây oan.
Giữ ý kiến một người, gieo vạ cho bao nhiêu kẻ khác,
Tham công danh một lúc, để cười cho tất cả thế gian.

Bởi thế:
Thằng nhãi con Tuyên Đức động binh không ngừng
Đồ nhút nhát Thạnh, Thăng đem dầu chữa cháy
Đinh mùi tháng chín, Liễu Thăng đem binh từ Khâu Ôn kéo lại
Năm ấy tháng mười, Mộc Thạnh chia đường từ Vân Nam tiến sang.
Ta trước đã điều binh thủ hiểm, chặt mũi tiên phong
Sau lại sai tướng chẹn đường, tuyệt nguồn lương thực
Ngày mười tám, trận Chi Lăng, Liễu Thăng thất thế
Ngày hai mươi, trận Mã Yên, Liễu Thăng cụt đầu
Ngày hăm lăm, bá tước Lương Minh đại bại tử vong
Ngày hăm tám, thượng thư Lý Khánh cùng kế tự vẫn.
Thuận đà ta đưa lưỡi dao tung phá
Bí nước giặc quay mũi giáo đánh nhau
Lại thêm quân bốn mặt vây thành
Hẹn đến giữa tháng mười diệt giặc
Sĩ tốt kén người hùng hổ
Bề tôi chọn kẻ vuốt nanh
Gươm mài đá, đá núi cũng mòn
Voi uống nước, nước sông phải cạn.
Đánh một trận, sạch không kình ngạc
Đánh hai trận tan tác chim muông.
Cơn gió to trút sạch lá khô,
Tổ kiến hổng sụt toang đê vỡ.
Đô đốc Thôi Tụ lê gối dâng tờ tạ tội,
Thượng thư Hoàng Phúc trói tay để tự xin hàng.
Lạng Giang, Lạng Sơn, thây chất đầy đường
Xương Giang, Bình Than, máu trôi đỏ nước
Ghê gớm thay! Sắc phong vân phải đổi,
Thảm đạm thay! Ánh nhật nguyệt phải mờ

Bị ta chặn ở Lê Hoa, quân Vân Nam nghi ngờ khiếp vía mà vỡ mật!
Nghe Thăng thua ở Cần Trạm, quân Mộc Thạnh xéo lên nhau chạy để thoát thân.
Suối Lãnh Câu, máu chảy thành sông, nước sông nghẹn ngào tiếng khóc
Thành Đan Xá, thây chất thành núi, cỏ nội đầm đìa máu đen.
Cứu binh hai đạo tan tành, quay gót chẳng kịp,
Quân giặc các thành khốn đốn, cởi giáp ra hàng
Tướng giặc bị cầm tù, như hổ đói vẫy đuôi xin cứu mạng
Thần Vũ chẳng giết hại, thể lòng trời ta mở đường hiếu sinh
Mã Kỳ, Phương Chính, cấp cho năm trăm chiếc thuyền, ra đến biển mà vẫn hồn bay phách lạc,
Vương Thông, Mã Anh, phát cho vài nghìn cỗ ngựa, về đến nước mà vẫn tim đập chân run.
Họ đã tham sống sợ chết mà hoà hiếu thực lòng
Ta lấy toàn quân là hơn, để nhân dân nghỉ sức.
Chẳng những mưu kế kì diệu
Cũng là chưa thấy xưa nay
Xã tắc từ đây vững bền
Giang sơn từ đây đổi mới
Càn khôn bĩ rồi lại thái
Nhật nguyệt hối rồi lại minh
Ngàn năm vết nhục nhã sạch làu
Muôn thuở nền thái bình vững chắc
Âu cũng nhờ trời đất tổ tông linh thiêng đã lặng thầm phù trợ;

Than ôi!
Một cỗ nhung y chiến thắng,
Nên công oanh liệt ngàn năm
Bốn phương biển cả thanh bình,
Ban chiếu duy tân khắp chốn.

Xa gần bá cáo,
Ai nấy đều hay.

NGUỒN: https://vi.wikisource.org/wiki/B%C3%ACnh_Ng%C3%B4_%C4%91%E1%BA%A1i_c%C3%A1o_(Ng%C3%B4_T%E1%BA%A5t_T%E1%BB%91_d%E1%BB%8Bch)

Friday, January 15, 2016

TÂN HÔN

cầm tay lại hẹn cùng người sương sớm
với âm thầm riêng chiếc bóng đêm hôm
dù đại hạn giữa oán thù đã chớm
thì xin em một chút lệ căm hờn

em đã thở như vòm cây ta động
thì còn gì để gửi lại làm tin
em đã chảy theo mưu đồ ảo mộng
thì làm sao ta vọng mắt trông nhìn

em hào hển xô mù đêm cổ tích
em tròn xoe xót một tối uy quyền
em cúi xuống trên ngai thờ xổ lệch
nở một vùng như lạc tưởng an nhiên

đêm em ngủ môi mướt hồng rượu ngọt
bởi ham mê ta uống cạn không ngờ
dưới mộng biếc tinh hồn em vàng vọt
dù theo em là lượng sóng vô bờ

bởi vì ta đã trăm phần hỗn loạn
tình em theo như tàu vượt qua hầm
giữa tiệc cưới là phần đời nhỏ mọn
quanh loài người đang ca hát vô tâm

NGUYỄN ĐỨC BẠTNGÀN
(Từ Giã Ngày, 1971)

Tuesday, January 12, 2016

SỔ TAY MAI THẢO

Chân Thành Cám Ơn
nhà văn Lê Thị Huệ
chủ biên
 http://www.gio-o.com/

----------------------------------
nhân ngày giỗ
Mai Thảo 10-1-1998
đọc lại một trang
Sổ Tay Mai Thảo
Văn – Cali
                                                      mời các bạn vào đây để đọc tiếp:
                                       http://www.gio-o.com/MS/MaiThaoVan531986.htm

Saturday, January 9, 2016

18 NĂM, MAI THẢO





Nhà văn Mai Thảo (1927-1998) bỏ đi đã 18 năm. Dạo đó, sau khi biết tin, tôi liên lạc với NXH. Anh hỏi tôi có thể về dự tang lễ của anh MT. Tôi trả lời không. Anh liền nói. Moa đang chuẩn bị số Văn đặc biệt Mai Thảo, cậu nhớ viết cho moa một bài. Tôi nhận lời. Và đây cũng là đóng góp duy nhất của tôi cho tờ Văn (hải ngoại) trong thời kỳ nhà văn NXH trông coi bài vở. (nđbn)










MAI THẢO, NỤ CƯỜI

sóng sánh trên trời cao
rượu nhẩy mừng giông bão
lấp lánh trăng sao
nụ cười mai thảo

đá hóa hồn anh
nghìn năm bè bạn
như giá buốt tự cuộc đời thường
dấy theo tài hoa anh
sáng lạn

anh mang núi trên lưng
đất giữa ngực
biển đơm hương hoa
sông ối đỏ trong lòng
cùng lối anh đi về
hoạn nạn
thong dong

giã từ anh bằng mưa
chào anh với gió
như giọt rượu hôm nào
mong manh

ngất ngưởng chín tầng mây
phiêu bồng mai thảo
vũ trụ 
còn đây
tay trong tay
tấm lòng mai thảo

NGUYỄN ĐỨC BẠTNGÀN
(VĂN số đặc biệt Tưởng Mộ Mai Thảo, tháng hai 1998)

Thursday, January 7, 2016

Tuesday, January 5, 2016

VỀ ĐÂU

 có ai về không em chiều nay ta nghe nhớ lắm
 có ai về chưa em
 chiều nay
 hồn ta chĩu nặng
 vẫn bầy chim thiên di
 tuyết thì trắng quê người nhận
 chìm
 ta khuất lấp
 em quê nhà còn lạnh bước chân đi

 ngồi đợi mãi không ai về họp mặt
 ruộng vườn xưa cháy đỏ lưng trời
 nước thì lớn, chuyển đưa nhiều thương tật
 cánh buồm ra khơi
 ngọn cờ ra khơi

 người giã từ đất nước không phải từ
 sớm mai
 mà bằng bóng đêm
 đè lên
 nhân loại
 mà bằng bóng đêm đè lên tiếng nói
 đè lên
 ấm no
 hạnh phúc
 thanh bình

 vẫy tay chào
 máu rụng
 giữa
 hư không
 bỏ lại bờ tre còng lưng, oan khuất
 bỏ lại hàng cau gục đầu
 u uất
 lòng mẹ khô
 cha chết
 giữa lao trường

 khi soi bóng mình giữa sóng đại dương
 vẫn rờn rợn tiếng kèn đồng
 dũng khí
 đã mất rồi chùm hoa thiên lý
 triệu vành khăn tang trắng phủ trên đầu

 cuộc đời mòn, sông nước vẫn trôi mau
 thời gian đi
 sao ta đứng lại
 không gian chìm theo quan ải
 lồng lộng trời cao lấp lánh
 ngân hà
 mới còn hôm qua
 mới từ hôm qua, gần trong gang tấc
 nay đã đoạn lìa
 gan bầm
 ruột cắt
 nắng đùn theo mưa, mưa rụng khắp trời
 gọi ta về từ gió cát trăm nơi

 mầm sống bùng lên từ tăm tối
 mầm sống dậy giữa giờ
 hấp hối
 còn chăng gươm thiêng
 uy liệt
 giống nòi
 còn chăng người, tan tác nổi trôi
 về đâu
 về đâu
 đất nước

 dù lịch sử rạng ngời thuở trước
 sắt thép lên đường vọng mãi bốn nghìn năm
 dù rừng xanh đã từng là cọc nhọn
 hờn căm
 đất dậy lửa trào theo gió bể
 lừng tiếng hát tình cha nghĩa mẹ
 sông vươn vai nghĩa khí oai hùng

 dấu tích người là núi là sông
 là lẫm liệt
 hiên ngang
 tù ngục
 là cơ cầu, tủi nhục
 là đọa đày
 tàn phá
 hèn ngu
 là tự hào chăng
 này đá
 vọng phu
 với bất hạnh nghìn đời đứng đó
 giữa tuyệt vọng vẫn còn
 đứng ngó
 ôm con, lạc lõng vô cùng

 nuối lại ta này
 nợ
 máu
 chưa xong
 dù ta đã nhiều phen
 nếm máu
 dù đã từng chiến đấu
 (để hôm nay thất tán, lưu đày ?)
 cuồng nộ lên đường xé nát tương lai
 đạp lên đầu
 băng hoại
 đêm nghiêng theo tiếng còi man dại
 còn đâu là câu hò vọng nhịp
 hiển linh xưa
 còn đâu là bình nguyên xanh gió giao mùa
 triệu thương nhớ
 không
 đổ đầy ngăn cách
 ta-còn-bay-theođdường-bay-chia-cắt
 miếng cơm
 manh áo
 chận đường
 mù lối về
 ơi đất nước
 quê
 hương

NGUYỄN ĐỨC BẠTNGÀN
Canada, 1982


Friday, January 1, 2016

CHÀO 2016

CHÚC QUÍ THÂN HỮU THỊNH VƯỢNG AN KHANG


Wednesday, December 30, 2015

CHIA TAY 2015

qua năm qua tháng qua ngày
xa trời gần đất thân này mộng du

NGUYỄN ĐỨC BẠTNGÀN


Chút Còn Lại (photo by nđbn)