Từ Những Đày Đọa Mộng (audio)

https://www.youtube.com/watch?v=cTiiZpoJJhw

Sáo Sang Sông

Sông Ô Lâu, khúc chảy qua làng Vĩnh An, Thừa Thiên. Bên kia là làng An Thơ, Quảng Trị. Sông khơi nguồn cho đời thơ tôi (nđbn, tháng mười 2006).





chờ chi biển rộng sông dài
còn chăng ghẻ lạnh gươm mài điêu linh
nđbn


   Ngồi soi mình vào khoảng trời xanh. Đâu đó vẫn là ánh sáng lồng theo đám mây che tự một thuở quê nhà. Vẫn triền miên một giọng hát. Vẫn đắm chìm theo câu hò mẹ ru. Con sáo sang sông nghìn xưa trăn trở trong tâm thức. Đã có một thời là hoài vọng, mong mỏi, nổi trôi. Và những vết thương, những công phá, những qui hàng trốn chạy. Lịch sử nhầy nhụa. Sống mà tưởng mình đã chết, đã hóa sinh, dù phải nương tựa vào đất trời nhưng tự linh hồn vẫn hàm dưỡng những bất phục, thờ ơ.

   Bầy sáo đã sang sông. Đã xổ lồng bay xa hàng loạt hàng đàn. Tiếng hò buốt nghẹn ngày nào bây giờ đã là tiếng thét điêu linh. Tự nhịp trống đồng nghìn xưa nuôi dưỡng hồn Lạc Việt. Chim Lạc ngạo nghễ chỉ bay về phương Nam nay đã phải thối thân thành những bóng sáo tội nghiệp. Phải bay. Bay không chỉ một đường phương Nam độc nhất. Chúng ta bây giờ cũng như thế. Hay đã như thế tự thời mới mở mắt. Mở mắt trong thiếu vắng nhân dũng của lịch sử, của tiền nhân.

   Xoay chuyển thế đất trời vào vận nước. Tham vọng tựu thành hạnh phúc cho quê hương, no ấm cho dân tộc vẫn là hoài bão cho bất cứ ai. Nhưng nhân dũng phải là một. Lưỡi kiếm nhập một. Lịch sử chúng ta bây giờ đầy ắp lòng nhân. Nhưng nhân ái chưa đủ là thứ vũ khí sắc bén diệt thù. Mất dũng tính, lịch sử chỉ mở ra một con đường. Con đường thất bại. Bài học lịch sử mãi còn đó và chói ngời thương đau. Kiếm thiêng đã được tôi luyện bằng máu, nhưng nô lệ vẫn đã đi qua hút cả cuộc đời người. Cái chết đã đầy rẽ chia thì ích gì khi sống lại đa mang những tín điều trá ngụy. Lịch sử đã ý thức được hết mọi điều, nhưng như sức mạnh của đầu ngọn thác ào ào cuốn phăng; đến khi chúng ta định được ý niệm, thời cơ thì mọi sự đã thản nhiên đi về biển, trầm sâu dưới đáy.

   Đặng Dung. Phan Bội Châu. Phan Chu Trinh... và chúng ta lẻ loi bây giờ. Giàu lòng hào khí nhưng thật nghèo trong chiến lược đoàn kết sức mạnh dân tộc. Bao độ vẫn còn là trăng soi. Tuổi già đi từ ngọn tóc trắng báo hiệu trên đầu cho đến tận cùng tan hoang trong tâm thức. Chí hướng của kẻ lên đường buổi đầu bao giờ cũng đầy ắp khí trượng phu. Nhưng sinh mệnh tổ quốc, lòng người bao giờ cũng sẵn bày thế cờ oan nghiệt.

   Mỗi đêm vẫn còn là bóng trăng lu với gió lao xao xô đuổi trên từng cao ốc, phân xé những tàng mây. Mây vô định nhưng còn vững chãi hơn phận người mất nước. Ngàn xưa cũng chỉ là sự định hướng sẽ chẳng bao giờ. Kẻ bại trận trước quân thù chắc chưa hèn yếu bằng kẻ bại trận của chính mình. Bại xuội, chua cay. Sống và chết. Sống không chu toàn được việc đời và chết thì trong trái tim uất ức cao dày hơn núi.

   Vẫn là triệu con chim sáo bị xua đuổi ra khỏi lồng, và lời tiễn đưa đầy ắp tử sinh. Trò chơi không thêu dệt bằng tâm hướng vô vi như thuở Không Lộ mỉm cười chứng kiến trời không quạnh buốt. Trò chơi đã hóa hiện bằng máu. Sự cuồng bạo đã nao lòng nhân loại, nhưng đó cũng là điều khiến cho nhân loại sợ hãi hèn yếu quay lưng.

   Mùa hạ miền đông bắc địa cầu vẫn có những cơn nóng sốt quá quắt của ngày nhiệt đới. Sự đối cực vẫn là hình ảnh cồn cát xanh chạy theo triền dừa lấp loáng ký ức cùng men say khói ám của những ngày mưa quê xa; tiếp nối như dặm dài lưu vong mãi trôi không ngừng như sông con như suối nguồn kéo theo vạn ý tình ra khơi, mất đắm. Tiếng chim lạ hoan hỉ. Lời nguyện cầu của tử tội ra pháp trường. Tất cả đều vỡ vụn trong tâm thức quê hương. Tâm thức trắng vỗ lên triệu tiếng còi man rợ cuồng điên say máu của những kẻ đang khua môi chiến thắng, hòa bình.

   Hãy vui đi em thơ, quê nhà và ngọn cờ bất nghĩa.

   Vẫn còn hoài một phương này lửa dậy nuối vọng về một phương kia đắm chìm trong cuộc sống mặc áo giấy. Như lũ cô hồn tứ cố vô thân đêm đêm phất phơ đầu bãi cuối bờ. Chiến thắng không che lấp được tủi nhục. Vinh quang không nguôi được bão tố. Sông dài bể rộng núi cao tượng hình xứ sở hắt hiu. Tình mẹ, tấm lòng nhân dũng nuôi dưỡng kháng chiến. Sự uy liệt của đất nước, hào hùng của tiền nhân. Tất cả kết tụ thành di sản hư hoại khổng lồ cho cháu con thừa hưởng.

   Đêm gió, quê người đầy sương. Giữa thềm đá lạnh vẫn còn đôi mắt sơn khê vọng nhìn bốn phương tám hướng. Trên nền đất quê xưa chắc vẫn còn những cánh chuồn vỗ về đưa hơi cho đám lau sậy hoài hủy nhớ thương. Chắc vẫn còn thì thầm từng âm sóng vỗ mãi theo tình tự đã mất quân bình trong cuộc sống. Những bầy gió xưa còn vồ vập suốt chiều dài tổ quốc? Trường Sơn cao đối đầu cùng biển Đông sâu, hay sông Đỏ phương Bắc đã chìm đi tham vọng nuốt chửng sông Rồng phương Nam. Sự tương tranh lâu ngày đã trở thành thói quen bất trị. Việt nam. Mỏm đá nhọn đâm buốt vòm trời lịch sử loài người. Việt nam. Chòm đại hùng bay lạc ra ngoài trục định hướng. Bay lạc hay bay ngược giữa triệu tấm lòng hóa thạch vô tri.

   Lịch sử vẫn lên đường, ra đi ngẫu nhiên. Ngẫu nhiên như thảm họa. Ngẫu nhiên như dân tộc đang no bằng tung hô và ngợi ca. Chút khoai sắn tình nghĩa đã vắng bóng. Sự bình dị đã chết trước tiến trình cách mạng hóa lịch sử của người cộng sản. Giai cấp nào là giai cấp công nhân. Là liên minh công nông. Là chuyên chính, là vô sản tuyệt đối. Nước mắt chảy xuống. Giai cấp này tựu thành và sản sinh giai cấp kia. Duy nhất. Thống trị và bị trị. Một thế hệ máu bị lừa bịp. Cách mạng. Dân tộc. Tổ quốc. Thù nhà nợ nước. Bác và Đảng. Oan khiên.

   Ngày xưa tìm nhau trong tri kỷ, trong men rượu, trong tâm đắc, hay tìm nhau trong đường đi. Đường đi dù vạn dặm nhưng vẫn nằm trong đất nước. Mây trắng nơi nào cũng là mây quê hương. Tính tang bồng dễ thương trong ý nghĩ. Sáng bún bò Quảng Trị. Chiều mì quảng Tam Kỳ, hay ngày mai hủ tiếu Bạc Liêu... Ước muốn lăn tròn trên tấm thảm quê hương thuở nào, bây giờ mở ra dặm đường tuyệt tận. Vời trông nơi đâu? Suốt một vòng địa cầu còn quá nhỏ. Nhỏ trong chí luân lạc nhưng thật mênh mông cho cuộc quay về.

   Thưa Mẹ, đất nước đang vô cùng tang thương, con biết.

NGUYỄN ĐỨC BẠTNGÀN
(Canada, 1981)

CƯỜI VỚI MÁU THÌ LÀM SAO NÓI ĐƯỢC

Pray for Paris France 
Friday 13 2015

37 NĂM, TÌNH THƠ (KHÔNG BAO GIỜ CŨ) CHO TIÊN

từ hôm nay là đời ta hiển hiện

sống trong nhau thơm hạnh phúc vợ chồng

từ hôm nay là đời ta vĩnh viễn

cùng băng rừng vượt biển qua sông

Bạc Liêu ngày 10 tháng 11, 1978
NGUYỄN ĐỨC BẠTNGÀN

OAN KHUẤT

tôi thường nhớ về tai biến 30 tháng tư 1975 với hệ quả sau đó
đây là bước ngoặt lớn của dân tộc
nhưng giai cấp cầm quyền đã điên mê cuồng tín
khiến cho đất nước rơi xuống vực trầm luân

những lúc như thế
dăm câu lục bát của tôi
từ thời đó bỗng trồi trong tâm tưởng

đôi khi thơ không là thơ
thơ là đất là sông là biển là núi là nước
là nhân chứng phong ba
là bồi hồi bão táp

dân tộc đang chìm giữa oan khuất
nửa này nửa kia
sau mấy mươi năm vẫn còn vọng tiếng gào thảm thiết

-------

VIỆTNAM,
sau 30 tháng tư 1975

quê hương đổ sụp tan tành
cùng chung máu mủ sao đành đoạn nhau
mẹ về đâu cha trôi đâu
núi sông sông núi gãy đầu tang thương
bắc nam hoang lạnh chiến trường
đạp lên thống nhất một đường khổ đau
trường sơn cao biển đông sâu
cũng không chở hết oán sầu nhân dân

NGUYỄN ĐỨC BẠTNGÀN

HAPPY HALLOWEEN / TƯNG BỪNG LỄ MA

vì dưng ma quỉ đưa đường

khiến anh thất thểu vấp giường liêu trai

là em lồ lộ hình hài

chân khoe tình lộng tay cài mộng thơm

NGUYỄN ĐỨC BẠTNGÀN

BIÊN ĐÌNH

ngày xưa rộn tiếng chim bầy
giờ sao một bóng phương này điêu linh
từ đây mộng xế biên đình
em về cố xứ với mình lao đao
cây mừng lả ngọn xôn xao
lá vui dàn lạnh tay chào tóc tơ
trầm luân biết đến bao giờ
cung cầm lỗi nhịp xin chờ mai sau
vẫn còn nghìn kiếp thương nhau
đừng trông ước hẹn ban đầu mà chi

NGUYỄN ĐỨC BẠTNGÀN

THÁNG MƯỜI, CHÍN NĂM TRƯỚC

em nè,

anh hứa sẽ kể chuyện chuyến đi cho em nghe
nhưng chẳng biết bắt đầu thế nào

sau chuyến bay dài xuyên thái bình dương
một ngày giữa trưa tháng 10, anh xuống tân sơn nhất,
đám bạn thân ngày xưa có mặt
cả bọn tấp vào quán nhậu gần đó
(ngồi đợi chuyến bay đưa anh ra huế)

bọn anh mừng nhau
hân hoan cười
hân hoan khóc
rượu chảy qua môi qua miệng qua họng qua ngực
qua thiếu thời
qua thanh xuân
qua trung niên
qua tuổi già
qua trời
qua đất

30 mươi năm
như chúng ta từng nói với nhau
thoáng chốc

một tay bạn anh hào sảng
bảo rằng
chỉ có tình bạn & tình yêu
còn sót lại giữa đời
dăm thằng khác khề khà cổ vũ
thiệt đúng đó bây
tình thân nhảy nhót trên đầu tương tranh chủ nghĩa

anh hì hà với bằng hữu anh
cả bọn cụng đầu với ruợu
theo câu thơ anh mấy mươi năm
ẩm ướt trưa nắng sàigon
oi bức

sau bữa nhậu mừng ngắn ngủi
anh trở ra sân bay
về huế
anh lâng lâng
anh bềnh bồng
với mây
với nắng
với hơi men
với âm vang bạn bè sau lưng

trời đất trong xanh
sau cơn bão lớn
anh nhìn qua cửa máy bay
quê hương
đại dương
đồng bằng
rừng núi
ra đi
trở về
hạnh phúc
phù du

NGUYỄN ĐỨC BẠTNGÀN
Trích Email - Nov, 2006

Nguyễn Bính (1918 - 1966)

Nguyễn Bính, Nguồn: Wikipedia tiếng Việt

Cái còn lại của đời là tương tranh. Cái còn lại của núi sông là đoạn trường sương khói. Cái còn lại của ba đào là ngọn nến trên đầu áo quan lung linh sầu thảm. Cái còn lại của đam mê là chút áo não đằm đằm khổ lụy ôm theo tơ tóc tung bay trên vạn cõi đời.

Nguyễn Bính sống trong thời-đại-lớn với oan-khốc-lớn vun theo hèn-mọn-lớn. Tài hoa không quay lưng với thực tại tai ương đất nước, nhưng vì khí phách chỉ là ngọn dao cùn trước chuyên chính hôn ám, đã xô đẩy rất nhiều tấm lòng sa xuống hố thẳm truân chuyên. Và Nguyễn Bính là điển hình cho hoạn nạn của thời đại.
Nhưng hề chi, bởi cái còn lại tột cùng của thơ là thanh tâm chan hòa trong tình yêu bất tuyệt.

Mặc dù Nguyễn Bính mất trong một đêm giao thừa nào đã ngót mấy mươi năm, tiếng thơ ông vẫn mãi là những chấm sao xa xanh vô tận.
Với người yêu thơ, Nguyễn Bính hằng cửu với tình thơ, dẫu cho cơm áo vẫn đầy cách ngăn theo trăm vạn trò chơi tan hợp.

Nguyễn Đức BạtNgàn (12/1999)
---

Thơ NGUYỄN BÍNH

Đêm Sao Sáng

đêm hiện dần lên những chấm sao
lòng trời đương thấp bỗng nhiên cao
sông ngân đã tỏ đôi bờ lạnh
ai biết cầu ô ở chốn nào

tìm mũ thần nông chẳng thấy đâu
thấy con vịt lội giữa dòng sâu
sao hôm như mắt em ngày ấy
rớm lệ nhìn anh bước xuống tàu

chòm sao bắc đẩu sáng tinh khôi
lộng lẫy uy nghi một góc trời
em ở bên kia bờ vĩ tuyến
nhìn sao thao thức mấy năm rồi

sao đặc trời sao sáng suốt đêm
sao đêm chung sáng chẳng chia miền
trời còn có bữa sao quên mọc
anh chẳng đêm nào chẳng nhớ em

từ những đày đọa mộng

như ly rượu mừng đêm nay
mùa xuân theo chân em chạy về trên từng
nấc thang
ngái ngủ
có trong anh nghe êm đềm sắc áo sang đông
em thì đã vô tình như làn khói mỏng
còn trôi mong manh qua ngọn trời cuồng

hãy mở mắt từ hôm nay
cùng dĩ vãng thu mình trong chăn áo ấm
dù hôm mai trăng sao tròn chuyện sông hồ
em hãy còng vai ru con thì-thầm-thì-thầm như hồn lệ tủi
có anh băng nhanh trên cuộc đời mình
có chéo khăn lau-khô-lau-khô trăm tình giới mộng

em nhọc nhằn như mây
hãy dựng hồn nhau từ vách núi
vách núi cheo leo trên nỗi tình hờ
có anh ôm em nghe tình thân trốn chạy

hãy trở về, trở về
như lần bỏ đi sau cùng từ đời sống mọn
như ngày tham lam theo hơi thở ngắn dài
như tình tan khô trong làn muối biển

anh thì suốt đời âm thầm hơn sông
như ngọn cau bắn vút thân mình vào trời non lầm lỡ
đã là chiêm bao như sông cạn đá mòn
giữa bình minh giăng ngang đã
cụt
đầu
như khói

anh có rất nhiều trên tay anh
anh có rất nhiều trên chân anh
những nụ mầm chưa bao giờ thoát ra khỏi
lòng vỏ cứng
từ những âm mê trong buốt trên môi người
anh bỗng thấy em ca mừng
rất lạ

hãy trở về trở về
sẽ thân ái như lần bỏ đi
như trên môi hôn nghe từ biệt chảy dài
như trên vai anh kiêu hùng hơn đá dựng

từ giọng cười em bây giờ mềm như ngọn cỏ
có con suối hôm nao vẫn ngang nhiên
chảy qua
trên
nô lệ mình
anh bỗng nhìn ra em
nhìn-ra-em từ triền đất động

đã bắt đầu hôm nay
đã bắt đầu hôm mai
đã bâng khuâng trên từng vồn vã u hoài
anh đã thấy
đã thấy khi cùng nhau vẫy chào trong
môi cười nghiệt ngã

NGUYỄN ĐỨC BẠTNGÀN